Tym którzy nie wiedza co to jest operacja Kasandra polecam mój felieton Bankier inwestycyjny sprzed dwóch tygodni, opublikowany w Dzienniku.

Na razie trudno jest ocenić, na ile poważna jest sytuacja, ale operacja Kasandra z pewnością się rozpoczęła. Świadczy o tym artykuł z Financial times i wypowiedź noblisty Paula Krugmana.. Wielcy gracze rozpoczęli spekulację, obstawiają, że Grecja, Portugalia i Hiszpania będą miały problemy ze spłatą swoich długów. Wszystkie te kraje mają silne związki zawodowe, które zaplanowały strajki przeciw reformom w najbliższych dniach. Biedni związkowcy, nie zdają sobie sprawy, że swoimi działaniami nabijają kabzę bankierom inwestycyjnym i szkodzą swoim krajom. Na moim blogu napisałem jakiś czas temu, że rekomenduję tzaziki trade, czyli sprzedanie aktywów greckich. Ten kraj nie ma żadnych szans na wyjście z kryzysu, a Komisja Europejska chwaląc Grecję za ich plan ograniczenia deficytu budżetowego chyba zapomniała o silnych związkach zawodowych. Pracowałem kiedyś w Grecji jako informatyk, w tym kraju nie ma szans na reformy.Podobnie jak w Japonii, gdzie też pracowałem jako informatyk.

Sytuacja jest bardzo poważna, coraz częściej słyszy się opinie, że może prowadzić do rozpadu strefy euro. Jakie działania powinny być podjęte. Oto krótka lista:

Dzisiaj została opublikowana pierwsza wersja strategii szkolnictwa wyższego 2020 opracowanej przez Ernst & Young i IBnGR.

Dyskusja nad strategią toczy się na stronie www.uczelnie2020.pl

Dariusz Jaszczyk, zainspirowany moim felietonem pt. Bankier inwestycyjny (dwa posty niżej), nadesłał wiersz na ten temat. Publikuję za zgodą autora.

Bankier inwestycyjny

Był sobie kiedyś Prezes Goldmana
Dzień Boży tyrał w imieniu Pana
Poznajcie proszę Lloyda Blankfeina
Na pół anioła, a pół Einsteina

Człek to bogaty, bezpruderyjny
W końcu to bankier inwestycyjny
A że pracuje w imieniu Boga
Nie wie co małość i ludzka trwoga

Światem on rządzi, kasę pożycza
Polakom zabrał Marcinkiewicza
Który finansów polskich był kwiatem
Teraz już wspólnie sterują światem

New IMF global outlook has been released. IMF predicts almost 4% global growth in 2010.  It will attract media attention as the key message from the IMF. But there is one paragraph that should have attracted even more attention, a quote:

“Due to the still-fragile nature of the recovery, fiscal policies need to remain supportive of economic activity in the near term. The fiscal stimulus planned for 2010 should be fully implemented”.

IMF repeats the policy consensus, that we should continue to print money, run huge fiscal deficits as long as necessary, i.e.  as long as private demand remains weak.  Such policy recommendation is no surprise, after all anything against the policy consensus would be blocked by the board. So why bother, lets flock together around the wrong recipe, again.

IMF did not learn much during the crisis. US universities’ mafia that rules IMF cannot do any better. To see this clearly let me repeat the key paragraph from the IMF article IV consultation with the United States in 2003, it read:

“While monetary policy has responded aggressively to the economic slowdown, further easing may still be required if the recovery does not regain momentum. With inflation having fallen to near post-war lows and interest rates close to the zero bound, the appropriate bias is toward aggressive and preemptive action to support a healthy recovery. Although deflation risks in the United States appear modest, the FOMC’s strong signal of its readiness to act, and its willingness to use a broader range of policy instruments should deflationary pressures intensify, is welcome”

Yes. Exactly when the biggest asset bubble in the history was buiding at the light-speed, IMF was worried about deflation, hailed US zero interest rates and advocated that US should consider adopting other measures, such as quantitative easing. There could be no worse policy recommendation at that time.

It is high time that IMF does change. That it provides solid policy advice instead of flumsy policy consensus, which led to massive crisis of 2008, and will likely lead to another big crisis in the coming years, the crisis of developed countries sovereign debt. Recently CDS market priced in higher risk of sovereign default in rich countries that the risk fo corporate default of some large corporates located in these countries. Before IMF publishes its WEO and GFSR in Spring 2010, it should rethink its mission. We need policies that prevent crises, not ones that avoid one crisis at the price of creating another one.

Od miesiąca pisuję felietony do DGP, poniżej dwa ostatnie, na temat bankierów inwestycyjnych i poziomu mediów.

• Bankier inwestycyjny

Bankier inwestycyjny szybkim krokiem stąpa do stuletnich perskich dywanach, zmierzając do swojego gabinetu. Tam już czekają na niego koledzy, inni bankierzy inwestycyjni. Też są lepsi od zwykłych ludzi, ale nie zarabiają tyle co on, więc jest ich naturalnym liderem. Wszyscy siadają w miękkich fotelach ze skóry z penisa rzadkiego białego wieloryba, automatycznie włączają się funkcje aktywnego masażu pleców, który wspiera proces podejmowania decyzji. Unosi się dym z cygar i zapach porannego koniaku.

Tekst felietonu jest tutaj.

UPDATE (5 luty 2010): Operacja kasandra o której pisałem w felietonie właśnie się rozpoczęła.

• Głód sukcesu zajdamy porażką

Stajemy się społeczeństwem o twardych sercach i ciemnych umysłach, które wie, jakiego koloru buty w tym sezonie nosi Doda lub Cichopek, ale nie rozumie, z jak poważnymi problemami demograficznymi będziemy musieli się zmagać za dziesięć lat

Tekst felietonu jest tutaj

Uzupełnienie: link do klejnego felietonu z Dziennika GP: Reforma obywatelska

Dzisiaj Financial Times publikuje artykuł ministra finansów RP Jacka Rostowskiego. To znaczy za granicą znanego jako Jacek, w Polsce funkcjonuje zaś oficjalne imię ministra Jan-Vincent. Przypominam o tym, bo ma to istotne znaczenie. Polscy ekonomiści rzadko publikują w Financial Times, w zeszłym roku opublikowałem tekst razem z dr Marcinem Piątkowskim wzywając do rozszerzenia strefy euro w formule big bang w 2012 roku  (Marcin był kiedyś z IMF, dzisiaj w Banku Światowym, a na stałe w Koźmińskim). Marcin zresztą opublikował jeszcze jeden tekst sam, był też tekst profesora Leszka Balcerowicza, i tyle. Dlatego to bardzo dobrze, że pojawił się kolejny tekst, bo to oznacza, że polscy ekonomiści wypowiadają się w ważnych sprawach dla świata i Europy, a nie tylko na temat polskiej gospodarki.

Link do wersji angielskiej artykułu ministra Rostowskiego jest tutaj, a do polskiej tutaj.

Dwa imiona Jacka vel Jana-Vincenta Rostowskiego mają symboliczne znaczenie. Ponieważ za granicą jest Jacek, reformatorski minister finansów, krytykujący luźną politykę fiskalną, czyli Doktor Jekyll. W kraju jest Pan Hyde, który doprowadził do wzrostu wydatków publicznych z 42% PKB do 48% PKB, który demontuje system emerytalny narażając miliony przyszłych emerytów na głodowe emerytury i stosuje kreatywne budżetowanie na niespotykaną skalę.

Zgadzam się z poglądami Jacka, potępiam w czambuł działania Jana-Vincenta. Czy może ktoś ma jakieś lekarstwo,  które powstrzymałoby przemianę Jacka Jekylla w Jana-Vincenta Hyde’a za każdym razem gdy wraca do Polski po zagranicznych wojażach?

Konsekwentnie rozwijam swój blog. Przypominam o konkursie, osoba która w ciągu roku zamieści najwięcej wartościowych kwantów wiedzy w repozytorium dostanie na koniec roku nagrodę. Ponadto w ciągu dwóch-trzech tygodni zacznę prezentację idei na blogu w postaci filmów, będzie ciekawie.

Chcieliśmy to mamy. Artykuł w Financial Times pokazuje, że ryzyko niespłacenia długu rządowego krajów uprzemysłowionych (w tym Niemiec, Fancji i Wielkiej Brytanii) jest większe niż ryzyko niespłacenia długu najbardziej wiarygodnych firm. Ubezpieczenie się od bankructwa rządów na kwotę 10 mln dolarów kosztuje 71.500 dolarów, a od bankructwa najbardziej wiarygodnych firm kosztuje tylko 63.000 dolarów. Tak sytuacja ma miejsce po raz pierwszy w historii. Na przykład Grecja pożycza pieniądze szęść razy drożej niż Unilever czy Poczta niemiecka.

Wszystkich którym się wydaje, że pomysły duetu Fedak/Rostowski, żeby zabrać pieniądze OFE i przekazać do rządowego ZUS-u są dobre, niech się zastanowią jeszcze raz w świetle tych danych. W XXI wieku na nowo zdefiniujemy co jest bezpieczną inwestycją, z pewnością nie będą nią obligacje rządów które mają olbrzymie deficyty budżetowe i szybko rosnący dług. Dlatego zamiast psuć system emerytalny i zmuszać obywateli do inwestycji w obligacje rządowe, które są coraz bardziej ryzykowne (rosnące ryzyko inflacji i bankructwa wyceniane przez rynki), lepiej zrobić prawdziwą reformę i pozwolić OFE na profesjonalną dywersyfikację aktywów.

Ekonomiści ostrzegali i będą ostrzegać przez szalonymi pomysłami powyższego duetu, pisaliśmy w tej sprawie list otwarty do premiera, ale jak widać nie pomogło, bo wybory są ważniejsze niż nasze przyszłe emerytury.

Co na to naród?

Zespół badawczy Ernst and Young i IBnGR przedstawił analizę stanu szkolnictwa wyższego w Polsce. Na stronie www.uczelnie2020.pl dostępna jest analiza i materiały uzupełniające. Analiza powstała w ramach projektu realizowanego na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, kolejnym etapem projektu będzie przygotowanie strategii rozwoju szkolnictwa wyższego do 2020 roku.

Na pytanie postawione w tytule nie ma dokładnej odpowiedzi, ale raczej nieprędko. W sprawozdaniu pełnomocnika rządu ds. wprowadzenia euro ministra Ludwika Koteckiego określono szereg warunków, które muszą być spełnione, oto one:

• poziom ustalonego parytetu w momencie wstępowania do ERM II powinien być spójny z sytuacją makroekonomiczną kraju;
• z góry zadeklarowany okres uczestnictwa w ERM II powinien być możliwie krótki;
• Polska powinna w momencie oceny gotowości do przyjęcia wspólnej waluty spełnić wszystkie formalne warunki członkostwa w strefie euro;
• konieczne jest osiągnięcie porozumienia politycznego odnośnie do przeprowadzenia niezbędnych formalnych dostosowań warunkujących przyjęcie wspólnej waluty

Zwracam uwagę na trzeci warunek, który oznacza, że deficyt sentora finansów publicznych musi być poniżej 3 procent PKB.  Zapis nie jest jasny i nie wynika z niego czy ten deficyt powinien być poniżej 3 procent już w momencie wejścia do ERM2, czy dopiero w momencie wejścia do euro. Tak czy inaczej, wydaje się że nawet rok 2012 jako data członkostwa w ERM2 wydaje się mało prawdopodobny wobec braku wiarygodnych reform, ale poczekajmy do ogłoszenia programu reform, co powinno miec miejsce w styczniu (choć początkowo było ogłaszane na listopad).