Liderzy strefy euro a potem ministrowie finansów całej Unii Europejskiej byli bardzo zajęci w weekend, czym zajęci? Zamiataniem. Bardzo skutecznie zamietli kryzysowe śmieci pod dywan. Skala finansowania antykryzysowego (720 mld euro) i działania EBC polegające na kupowaniu obligacji krajów w kłopotach z pewnością spowodują powrót optymizmu, co widać już dzisiaj na giełdach, które rosną po 5-10%. Akcje niektórych banków wzrosły o 20%, a oprocentowanie greckich dwuletnich obligacji spadło o 1327 pb do poziomu 4.9%. Ci którzy kupili te obligacje w ciagu minionego tygodnia mają ogromne zyski, pół żartem sugerowałem na tym blogu żeby takie transakcje przeprowadził NBP, jeżeli wierzy, lub ma wiedzę, że Unia przeprowadzi mega-bail-out.

Co dalej? Być może giełdy osiągną nowe szczyty w nachodzących tygodniach, ponieważ ryzyko kryzysu zadłużenia krajów PIIGS w najbliższych miesiącach zostało obniżone praktycznie do zera, więc rynki skupią się na danych ekonomicznych, które są bardzo dobre i wskazują na przyspieszenie wzrostu globalnej gospodarki. Ale kluczowe będą reakcje rządów krajów UE. Albo w ciągu najbliższych tygodni przedstawią wiarygodne plany ograniczenia deficytów budżetowych (o tym jak dużo trzeba ciąć mówi niedawny artykuł BIS, jest w moim repozytorium wiedzy na samej górze), albo góra pieniędzy i zakupy obligacji prze EBC ograniczą motywacje do reform (po co skoro są pieniądze), i wtedy kryzys znowu wylezie spod dywanu, ale tym razem będzie dużo groźniejszy.

Jeżeli Europa przeprowadzi reformy fiskalne, to za kilka miesięcy uwaga rynków skupi się na Stanach Zjednoczonych i szybko rosnącym długu publicznym tego kraju. Tak czy inaczej w tym lub przyszłym roku przeżyjemy co najmniej jeszcze jedno poważne tąpnięcie koniunktury, którego źródło fiskalne będzie po jednej ze stron Atlantyku. Ale na razie mamy dobrą koniunkturę i tani pieniądz to lewarowania. Proszę zapiąć pasy.

Pozdrowienia z Brukseli.

Z dzisiejszych informacji prasowych wynika, że zarówno niezależny adytor (PWC) jak i EBC poparły w swoich opiniach stanowisko Zarządu NBP, czyli że zysk NBP w wysokości 4.2 mld został wyliczony prawidłowo. “Rządowa” część Rady musiała zmienić treść uchwały, która nie będzie działała wstecz.

Osobiście rozmawiałem z ważnymi ministrami tego rządu (z jednym nawet przez 2 godziny) gdy temat zysku po raz pierwszy pojawił się kilka miesięcy temu i gdy jeden z przybocznych premiera formułował werbalne groźby pod adresem NBP. Przekonywałem, że rząd podejmuje błędne i ryzykowne działania wobec NBP. Publicznie apelowałem żeby Rada nie szła tą drogą, bo na starcie swojej kadencji poważnie nadszarpnie wiarygodność, co może utrudnić realizowanie mandatu, czyli utrzymanie niskiej inflacji. Niektórzy członkowie Rady nawet zapowiedzieli dymisje, ciekawe czy zrealizują swoje obietnice. Pojawiły się też w mediach najpoważniejsze zarzuty, które dotyczą zgodności z konstytucją procesu wyboru “rządowych” członków Rady, czyli domniemanych zobowiązań dotyczących podjęcia działań na rzecz wydrukowania dodatkowych 4 mld złotych, których rząd bardzo potrzebuje.

W wyniku dzisiejszej rozmowy z osobą której poglądy bardzo szanuję dodam, że osobiście nie wierzę że takie zobowiązania miały miejsce w jakiejkolwiek formie. Natomiast ciąg zdarzeń który miał miejsce tworzy percepcję niekonstytucyjnego procesu wyboru “rządowych” członków RPP. Ta percepcja jest groźna dla banku centralnego.

Stało się bardzo źle, że rząd rozpętał ten konflikt. Najwyższy czas porzucić lepperowskie standardy uprawniania polityki gospodarczej i skupić się na prawdziwych reformach. Rząd PO-PSL ma pełnię władzy, jest to idealny moment żeby wyjąć z szuflad te słynne projekty reform które zostały tam schowane ze strachu przez prezydenckim wetem i zacząć je procedować w Sejmie. To będzie prawdziwy test zdolności reformatorskich Platformy. Los mówi sprawdzam.

Najważniejsze, że niezależność banku centralnego została zachowana. To będzie potrzebne w czasach greenspanowskiej ery turbulencji.

I jeszcze jedna uwaga. Dotyczy innego konfliktu, którego na razie nikt w mediach nie zauważył. Interwencje walutowe mają efekt sygnalny, to znaczy jeżeli bank centralny interweniuje w celu osłabienia swojej waluty, to jednocześnie wysyła sygnał na rynki finansowe, że jest gotowy OBNIŻYĆ stopy procentowe w przyszłości. Więc nie można jednocześnie interweniować na rynku walutowych osłabiając złotego i zapowiadać publicznie że planuje się PODWYŻKI stóp procentowych. Bo taki zestaw może skutkować napływem miliardów euro kapitału spekulacyjnego i pojawią się poważne kłopoty.  NBP prowadzi obecnie niespójną politykę pieniężną.

Tym którzy nie wiedza co to jest operacja Kasandra polecam mój felieton Bankier inwestycyjny sprzed dwóch tygodni, opublikowany w Dzienniku.

Na razie trudno jest ocenić, na ile poważna jest sytuacja, ale operacja Kasandra z pewnością się rozpoczęła. Świadczy o tym artykuł z Financial times i wypowiedź noblisty Paula Krugmana.. Wielcy gracze rozpoczęli spekulację, obstawiają, że Grecja, Portugalia i Hiszpania będą miały problemy ze spłatą swoich długów. Wszystkie te kraje mają silne związki zawodowe, które zaplanowały strajki przeciw reformom w najbliższych dniach. Biedni związkowcy, nie zdają sobie sprawy, że swoimi działaniami nabijają kabzę bankierom inwestycyjnym i szkodzą swoim krajom. Na moim blogu napisałem jakiś czas temu, że rekomenduję tzaziki trade, czyli sprzedanie aktywów greckich. Ten kraj nie ma żadnych szans na wyjście z kryzysu, a Komisja Europejska chwaląc Grecję za ich plan ograniczenia deficytu budżetowego chyba zapomniała o silnych związkach zawodowych. Pracowałem kiedyś w Grecji jako informatyk, w tym kraju nie ma szans na reformy.Podobnie jak w Japonii, gdzie też pracowałem jako informatyk.

Sytuacja jest bardzo poważna, coraz częściej słyszy się opinie, że może prowadzić do rozpadu strefy euro. Jakie działania powinny być podjęte. Oto krótka lista:

I wrote a text with Marcin Piątkowski about unjustified fear of CEE meltdown, it was published on eurointelligence last night. However fear can lead to more fear and to a panic and we suggest that both national authorities, the EU leadership and the ECB should take appropriate steps to ensure that this perception does not translate into systemic meltdown.We hope that the upcoming 1 March EU summit will take necessary decisions.

Comments welcome.

First you should know that there is a Memorandum of Understanding signed by the EU members, which explains how EU central banks, ministers of finance and financial regulators should cooperate with each other, especially in times of financial distress. It was published in June 2008, link is here. If you read the text then you will immediately see that what you see in practice is very far from what was agreed, including one extremely important aspect, i.e. external communication.

Let me recall three principles from the MoU

1. The objective of crisis management is to protect the stability of the financial system in all countries involved and in the EU as a whole and to minimise potential harmful economic impacts at the lowest overall collective cost. The objective is not to prevent bank failures.
2. In a crisis situation, primacy will always be given to private sector solutions which as far as possible will build on the financial situation of a banking group as a whole. The management of an ailing institution will be held accountable, shareholders will not be bailed out and creditors and uninsured depositors should expect to face losses.
3. The use of public money to resolve a crisis can never be taken for granted and will only be considered to remedy a serious disturbance in the economy and when overall social benefits are assessed to exceed the cost of recapitalisation at public expense. The circumstances and the timing of a possible public intervention can not be set in advance. Strict and uniform conditions shall be applied to any use of public money.

Now think about these principles in the context of decisions taken in the last few weeks.

You should also know, that Fitch has already downgraded Iceland government debt in response to nationalization of the troubled bank, Moodys put Iceland on negative watch. It can happen to every country. NO EXCEPTIONS.

When four countries meet tomorrow (France, UK, Germany, Italy) they should think about credibility to deliver on promises, about private sector centered solutions (also involving non-EU countries) and about little Iceland as a warning sign.

Few years ago I had dinner with deputy governor of the central bank of Belarus (for those who do not now where it is, it is an Eastern neighbor of Poland, and it belongs to a club of communist countries with North Korea and Cuba). He had a permission to leave Belarus for three days and delayed return could put him to jail or at least cost him a job. Anyway, he told me the the central bank operated several sovhozes (collective farms) as the Belarus lunatic leader Lukaszenka wanted state owned enterprises to take care of those farms, so central bank has several of those.

I am reading in today’s Financial Times that Western world biggest central banks are contemplating adopting Belarus standard. They want to move into real estate. To be precise they may start mass purchases of mortgage-backed securities. Hey, this is different than owning a sovhoz, you may say. In the collateralized world there is hardly any difference, you simply hold a more diversified portfolio and you care less abut risk, sometimes you are even risk careless. So in practice buying MBS paper is no different that owning few collective farms by the central bank of Belarus.

I stick to my view presented in the previous post. Central banks should focus on safeguarding stable prices, which is at risk now, globally, and governments should manage the crisis. What we need is not increasing global money supply by half a trillion dollars, we need a well-targeted action to address the problem of confidence crisis. If bank A starts lending money to bank B only if bank A has enough liquid assets (read my lips – government paper) then swap MBS for govies. Becasue – as FT argues – prices of some MBS imply unrealistic default rates (way too high) , then governments could make a lot of money. This would be relative change (asset swap), while purchases by central bank could lead to further increase of global money supply. Central banks should be reminded about existing research which shows that on the global level acceleration of money supply will lead to higher inflation, from already elevated levels.

My advice, governments should do massive assets swaps with troubled investment banks, insurance companies and mortgage houses. Central banks should manage inflation risks.

I thought I’d draw your attention to the full page Financial Times article about three wiser men: Bernanke, Trichet and King. Article concludes that:

“If the central bankers reach an agreement on how to move forward on these issues, they could gain a better arsenal of policy tools to use next time a crisis strikes. Better still, if such tools are already in place, they could be pulled out with less drama – and thus trigger less panic. But as ever in central banking, policymaking remains a balancing act. Do too little or only act in the most grave circumstances and you threaten to increase the stigma associated with your operations, so they are ineffective. Do too much and you run the risk that bankers will take advantage and so you generate more crises by your actions. No one said central banking was easy. And none of the central bankers gathering in Tokyo last weekend was willing to bet that their current test is yet finished.”

I am still digesting this article, I will write my comments this evening. One quick reaction is that global problems require global response (global talking is not enough, it just adds to global warming), and second is that we may be applying wrong medicine. Recall IMF-run multilateral consultations process and its main conclusions. Now look at the implemented actions. Will deeds and words ever get more inconsistent than nowadays? More on this later today.

It seems that markets take a view that US is already in recession. If this is the case it could mean that in the coming weeks we should see two conflicting forces to affect the markets. One would be a possible decline of the price of oil amid falling US demand. This is the view that OPEC is taking when resisting output expansion calls by US. But it seems unlikely that OPEC will cut output either, at least until more evidence of US recession is available. Falling oil price would support the dollar, but at the same time recession will indicate falling returns on US assets, which will be dollar negative.

List of interesting articles I read yesterday follows:

It is the 21st century indeed. Phillips curves became flat, inflation is a global phenomenon, financial market is global and ensuring its stability is a global mandate. No single central bank is able to fulfill this mandate therefore we should not be surprised to see more and more often that these global issues dealt with in a co-ordinated global manner. Global imbalances were discussed by Eurozone. US, Japan, China and Saudi Arabia. Global liquidity/confidence crisis was met with a co-ordinated response as well, by central banks in US, EMU, UK, Switzerland and Canada, see FT article. The Federal Reserve press release on creation of temporary Term Auction FAcility (TAF) is here. Swedish Riksbank positive reaction to TAF and swap arrangements with other central banks is here and Bank of Japan statement is here .   A qoute from FT article is below:

On page 90 of the recent ECB monthly is a box which takes a brief look at the globalization – inflation link. It shows that the share of imports from low-cost countries has risen fat in the past decade, from 40 to 50 percent, and that in Q4′2006 this process accelerated. Import prices from low-cost destinations stopped falling, but it is attributed by ECB mostly to rising energy prices. Conclusion, globalization continues to put downward pressure on eurozone prices.