Posts tagged ‘Poland’

Dług publiczny rośnie i rósł będzie

Od ponad roku piszę, że Polska prowadzi niskiej jakości politykę fiskalną, a minister finansów stał się ministrem pijaru, który zamiast stymulować rząd do podejmowania reform stara się popsuć już istniejące rozwiązania (system emerytalny, niezależny bank centralny). Na razie, tak jak pisałem w felietonie o regule pytaniowej, ciągle udaje nam się zachować dobry wizerunek zielonej wyspy an czerwonym oceanie recesji, ale kolejni inwestorzy dostrzegają, że Polska nie prowadzi żadnych reform. W niedawnej analizie Morgan Stanley pokazał ścieżkę długu publicznego w Polsce w scenariuszu barku reform (90% PKB w 2017 roku) i w scenariuszu optymistycznym dość głębokich reform, które poprawiają pozycję strukturalną budżetu o 0.5% PKB rocznie (68% PKB w 2017 roku).

Jak to w życiu bywa, w praktyce będziemy mieli jakiś scenariusz między optymistycznym i pesymistycznym, czyli w ciągu 2-3 staniemy przez bardzo bolesną decyzją, albo zmieniamy konstytucję, która ogranicza poziom długu do nie więcej niż 60% PKB, albo wpędzamy kraj w recesję na skutek drastycznych podwyżek podatków lub cięć wydatków.

Morgan Stanley szacuje, że stabilizacja długu publicznego na obecnym poziomie dla Polski wymaga przyspieszenia wzrostu gospodarczego do 7.5% (z 1.8% w 2009 roku) lub ograniczenia deficytu strukturalnego finansów publicznych z 7% PKB w 2009 roku do nadwyżki 0.2%. Oczywiście rząd może zastosować kreatywną księgowość na jeszcze większą skalę niż obecnie (niech wezmą Goldman Sachsa na doradcę, oni dobrze się znają na inżynierii finansów publicznych), ale nawet w takim przypadku widać, że bez głębokich reform dług wymyka się spod kontroli.

Ale to wszystko jest przecież nieważne, w dziennikach o tym nie powiedzą ani na pierwszych stronach gazet też nie. Za to na pierwszych stronach gazet będzie że słupek popularności PO znowu przekroczył 50%. Sen trwa dalej.

Related posts


W poniedziałek dwa artykuły

Jutro (poniedziałek) ukażą się dwa moje teksty. Jeden felieton pt. “Ciemnogród” w Dzienniku i drugi pt. “Polityczni barbarzyńcy atakują bramy NBP” w Rzeczpospolitej. Oba dotyczą ważnych spraw dla Polski, komentarze mile widziane.

Related posts


Marsz ślepych i głuchych czas przerwać

Naród był ślepy i głuchy. Zapatrzony w 759 odcinek serialu “Klan kiepskich i zakochanych”, zajęty 15 konkursem jak oni …ają lub …czą, nagle został wyrwany z letargu przez tragedię narodową. Teraz największe mózgi polityczne będą się zastanawiały jak wykorzystać tę tragedię dla krótkookresowych celów politycznych poszczególnych partii. P.o. prezydenta Polski będzie oceniał, jak jego p.o. decyzje wpłyną na szanse wyboru.

Tymczasem inni myślą o przyszłości i działają. Krzysztof Buczek podesłał mi dwa linki, tutaj i tutaj które mówią o tym, że Finlandia podpisała z Chinami umowę – “Złoty most” – na mocy której fińsko-chińskie centrum innowacji zostanie uruchomione w Finlandii.   Nie tak dawno apelowałem na tym blogu, ba, nawet miałem wystąpienia w pałacyku MSZ, nawołując do podjęcia agresywnej i skutecznej strategii współpracy z Chinami, wykorzystując do tego potencjał krajów basenu morza bałtyckiego, pod sugestywnym pytaniem czy Polska może stać się Turuk Mak Tao.

Może, tylko trzeba się wyrwać z letargu. Niech intelektualiści przestaną dokonywać tasiemcowych ocen na łamach mediów wszelakich na temat szans takiego lub owego polityka, tylko zajmą się promocją nowoczesnego myślenia o przyszłości Polski, tak jak to robią Finowie  Bo jak ktoś 10-ty raz zobaczy dyskusję na temat szans X wobec Y w wyborach, to od razu przełączy na jak oni …czą lub …ają. I będzie jak dawniej.

Related posts


Polska po tragegii

Tragedie jednoczą Polaków. Sympatycy PO, PiS, innych partii i ci którzy przestali oglądać telewizję jednakowo idą na Krakowskie Przedmieście zapalić znicz  pod Pałacem Prezydenckim.

W 1997 roku Wrocław dotknęła straszliwa tragedia, powódź zalała miasto. Wszyscy mieszkańcy, niezależnie do zawodu, wyznania, statusu czy poglądów ramię w ramię ratowali miasto ukłądając wały z worków z piaskiem. Prezydent Wrocławia, Rafał Dutkiewicz mówił mi, że ta wspólna niedola zjednoczyła mieszkańców i pozwoliła zbudować kapitał społeczny, dzięki któremu miasto odnosi sukcesy.

Pojawia się pytanie, czy podobnie jak Wrocław, który wzniósł się po tragedii, czy polska klasa polityczna może wznieść się ponad podziały i kłótnie, i czy  dla uczczenia osób, które zginęły w katastrofie może ustanowić rząd i Sejm zgody narodowej. Bo poza modlitwą w sferze duchowej, nie ma lepszego hołdu dla ofiar katastrofy w sferze materialnej niż wspólne budowanie silnej gospodarczo Polski, zaniechanie dawnych sporów i waśni, i budowanie przyszłości na wspólnych celach. Mam nadzieję że jest to możliwe.

Piszę o tym dlatego, że mimo żałoby narodowej już pojawiły się głosy, które powracają do dawnych konfliktów, dawnych podziałów, które jątrzą. To droga donikąd. Ku przestrodze, politykom dedykuję tekst posenki Jacka Kaczmarskiego, Samosierra:

Related posts


Prezentacja raportu OECD o Polsce

W czwartek, 8 kwietnia, o godzinie 15:20 w budynku C Szkoły Głównej Handlowej odbędzie się prezentacja raportu OECD o Polsce (prezentują przedstawiciele OECD) po której odbędzie się dyskusja panelowa w której wezmę udział. Raport jest bardzo ciekawy.

* * *

Prezentacja się odbyła, zwracam uwagę na jeden wniosek. Ekonomiści OECD twierdzą, że Komisja Europejska będzie zwracała uwagę na trwałość wypełnienia kryteriów przez kraje aspirujące do członkostwa strefy euro. W praktyce ma to oznaczać, że deficyt strukturalny (po uwzględnieniu fazy koniunktury i czynników jednorazowych) ma być bliski MTO (medium term objective), który dla Polski wybosi 1% PKB. Jeżeli taka ma być praktyka stosowanie kryteriów z Maasticht, to Polska musi obniżyć deficyt strukturalny z obecnych około 7% PKB do 1% PKB. Jest to praktycznie niewykonalne wobec braku ambitnych reform, co może oznaczać, że przyjęcie przez Polskę euro w tej dekadzie będzie bardzo trudne, lub wręcz niemożliwe, a rok 2015 jest niemożliwy.

Raport już jest na blogu, w zakładce resources.

Related posts


Czy Polska może stać się Turuk Mak Tao?

Poniżej link do opracowania na temat strategii Polski wobec Chin. Komentarze mile widziane.
Polska jako Turuk Mak Tao.

Turuk_Mak_Tao

Related posts


Poland should learn economic management from China

Few days ago IMF has published a concluding statement after its regular article IV consultation with Poland. People and institutions learn as time goes by, for those who like to see these changes I suggest looking at IMF policy recommendations given to Asian countries after 1997 crisis and comparing with those given to countries after 2008 crisis. But do not take me wrong, it is good that people learn from their past mistakes.

IMF statement has “surprised” some economists, take a look at Dr Piatkowski comment (he has spent some time in Washington working for Bretton Woods institutions). He rightly notes that IMF praises Poland for engineeering large discretionary fiscal stimulus which raised fiscal deficit from 2% to well above 7% of GDP. I have noted on this blog that Polish finance minister is a modern version of Dr Jekyll and Mr Hyde, he tells foreign investors and FT that Poland runs completely different fiscal policy then the rest of the crowd, ie. we are fiscally prudent. But at home he generates (or tolerates) one of the largest structural deficits in the EU and adopts massive creative budgeting.

IMF key recommendations are as follows: do not reduce fiscal deficit too fast (this is easy, as government has not proposed any real fiscal tightening measures) and if zloty continues to strengthen reduce interest rates and intervene of the FX markets. IMF – in politically correct language – also calls Fedak/Rostowski proposal to capture OFE (pension second pillar) savings insane (quote:  “We are concerned that this could be seen as a more fundamental reversal of pension reforms …“).

Related posts


Czy Polska ma największy dług publiczny na świecie?

W komentarzu do poprzedniego posta Tomasz podał dane z opracowania amerykańskiego National Center for Policy Analysis, które szacuje przyszłe zobowiązania sektora publicznego (do nieskończoności, dyskontowane odpowiednią stopą procentową). W tym rankingu Polska jest na najgorszej pozycji, z wynikiem 1550% PKB (!). Grecja ma dwa razy niższy dług w wysokości 900% PKB.

Oczywiście są to znacznie niższe kwoty niż obecny poziom długu (50% dla Polski i 120% dla Grecji), bo szacunki NCPA wykazują również dług ukryty, wynikający z zobowiązań wobec przyszłych emerytów.

Z kolei opracowanie Komitetu Polityki Gospodarczej Unii Europejskiej podaje szacunki do 2060 roku, według których dług Grecji wynosi 884% PKB, a Polski tylko 318%, i jest poniżej średniej dla UE czyli 477%.

Skąd te różnice. Z różnic w przyjętej metodologii. Opracowanie NCPA bierze pod uwagę, że Polska będzie najszybciej starzejącym się krajem w Europie (najmniej urodzin, 1.3 dziecka na rodzinę), więc jeżeli utrzymalibyśmy obecną politykę fiskalną (w tym wysoką stopę zastąpienia, czyli relację przeciętnych emerytur do przeciętnych płac w wysokości 56%) to z powodu starzenia się społeczeństwa obecna zdyskontowana wartość przyszłego polskiego długu publicznego wynosi 1550% PKB (oczywiście zawsze można podważyć założenia). Ale NCPA nie uwzględniło, że w Polsce przeprowadziliśmy reformy, w wyniku których stopa zastąpienia ze środków publicznych spada do 20%, więc dług przyrasta znacznie wolniej. Oczywiście może to doprowadzić do wojny pokoleń, zainteresowanym polecam mój najnowszy tekst.

Ale opracowanie NCPA powinno być dla nas ostrzeżeniem. Jeżeli będziemy psuli reformę emerytalną (co próbują zrobić ministrowie Rostowski i Fedak) to wówczas może się okazać, że dzisiaj błędne prognozy NCPA będą bliższe prawdy.

A poza tym trzeba mieć więcej dzieci. Panowie w wieku 20-40 co jest z Wami nie tak :-) , przecież Polki są najładniejsze.

Related posts


Poland’s higher education strategy 2020

Ernst and Young and IBnGR prepared the Higher Education Strategy 2020 for Poland on the request of the Ministry of Science and Higher Education. English language translation of the strategy is here.

Comments are very welcome. Final version of the strategy will be presented to the ministry after the consultation process and after the evaluation by reputed British institute specializing in higher education issues.

Polish version of the strategy and formal consultation process takes place at www.uczelnie2020.pl

Related posts


2010 forecast

The last day of 2009 is a good time to think about 2010. Below are my forecasts. They are grouped into four categories: global, Polish, outside-the-box and lighter forecasts. Comments are very welcome. I will discuss these forecasts on 31 December on radio TOK FM at 16:00. If you leave your comments before then we will discuss them during the show.

Related posts