Zapraszam wszystkich stałych i przypadkowych czytelników i komentatorów tego bloga do uczestnictwa w IV Kongresie Obywatelskim, który odbędzie się 17 października w siedzibie Szkoły Głównej Handlowej. Zaproszenie jest tutaj. Warto przyjść, wstęp otwarty dla każdego Obywatela.
Przeszłość jest ważna, przeszłość bywa trudna. Gdy armia sowiecka zajęła Wilno, zesłała część mojej rodziny ze strony mamy na Sybir i do Kazachstanu. Wujek miał szczęście, po śmierci Stalina wrócił z gułagu do Polski, na piechotę. Twardy był i przeżył, wielu innych nie przeżyło. Teraz prowadzi kemping na Gołym rożku na Mazurach, nazywają go Żeńka. Mimo strasznych przeżyć nie ma do dziesiejszych Rosjan pretensji, nie żywi urazy. Babcię wieźli do Kazachstanu w bydlęcych wagonach, nie dawali nic do picia tylko solone ryby do jedzenia. Ci co jedli umierali w strasznych męczarniach. Ale babcia nie miała o to pretensji do dzisiejszych Rosjan.
Tata miał piętnaście lat gdy walczył w Powstaniu Warszawskim. Zabił wielu faszystów, jako dziecko. Potem przeżył obóz, cudem. Nigdy nie chciał o tym opowiadać, bo to były straszne przeżycia. Potem był całe życie gnębiony za członkostwo w AK i walkę w Powstaniu Warszawskim. Ale przez całe życie nie żywił do dzisiejszych Niemców urazy. Bo jesteśmy sąsiadami i powinniśmy się dogadać.
Młodzi Polacy, którzy zaczynali życie zawodowe po 1989 roku nie rozumieją, dlaczego polscy politycy ciągle toczą “wojny” z Niemcami i z Rosjanami, zamiast porozumieć się i wspólnie budować silną Europę, od Atlantyku po Ural. Dlatego w rocznicę 17 września napisali list do młodych Rosjan.
List jest tutaj.
Gdy byłem wiceprezesem NBP mialem bardzo wielu gości zagranicznych. Ale jedna wizyta zrobila na mnie szczególnie duże wrażenie. To był gość ze Szwecji, który za niecały rok miał zostać członkiem Zarządu banku centralnego Szwecji (Riksbank-u), który jednocześnie pełni funkcję Rady Polityki Pieniężnej. Otóż ten ekonomista, pomimo że był świetnie wykształcony, miał za zadanie odwiedzić szereg banków centralnych na całym świecie, zrozumieć jak prowadzą politykę pieniężną, poznać środowisko bankierów centralnych. Dzięki temu był świetnie przygotowany do pełnienia funkcji bankiera centralnego w momencie obejmowania funcji wicepezesa zarządu (w Riksbanku każdy członek zarządu jest automatycznie wiceprezesem).
A jak to wygląda w Polsce. Po pierwsze, nie dość że wymienia się naraz cała Rada, co jest niedobre dla ciągłości procesu decyzyjnego i zaburza “pamięć instytucjonalną”. Po drugie, w takiej sytuacji, wyboru członków RPP powinno się dokonać co najmniej pół roku wcześniej, żeby mogli odbyć szereg dyskusji z ustępującą Radą, poznać pracowników NBP, odbyć szereg podróży do innych banków centralnych (w tym szczególnie ECB) w celu zbudowania kapitału relacji.
A tymczasem mamy polskie piekiełko. Do końca kadencji Rady drugiej kadencji zostało 4-5 miesięcy, a proces wyboru nowych jeszcze nie ruszył, co więcej dowiadujemy się z mediów, że jest kłótnia o to czy PSL mianuje 2 czy 1 członka RPP trzeciej kadencji.
Proszę porównać jakość decyzji w sprawie RPP w Szwecji i w Polsce, podobnie jest w innych obszarach sektora publicznego. Napiszcie proszę co zrobić, żeby w Polsce można było podejmować decyzje takiej jakości jak w Szwecji. Przecież to nie jest w końcu takie trudne.
Od wielu lat współpracuję w różnymi ministerstwami polskich rządów. Zauważyłem, że prowadzone prace rządowe opierają się na fragmentarycznej wiedzy, często wiele czasu spędza się na poszukiwaniu wiedzy, często istnieją opracowania które byłyby bardzo przydatne w podejmowaniu wysokiej jakości decyzji, ale osoby pracujące nad danym zagadnieniem zwyczajnie nie wiedzą że takie opracowanie istnieje (bo zostało zrobione przez inne ministerstwo, które tej informacji nie przekazało dalej, albo powiesiło gdzieś na stronie gdzie nikt nie zagląda). Często takie opracowania powstały za granicą, ale nikt o tym nie wie. W Polsce nie istnieje polityka zarządzania wiedzą w sektorze publicznym. To ma swoje wymierne koszty, które idą w setki milionów złotych rocznie w postaci gorszej jakości podejmowanych decyzji, opóźniania decyzji.
Około rok temu przekazałem rządowi propozycję utworzenia depozytariusza wiedzy (z wykorzystaniem tagów i innych mechanizmów web 2.0), w którym na zasadzie moderowanego crowdsourcingu byłyby umieszczane kwanty wiedzy, a osoby które umieszczą najbardziej użyteczne kwanty wiedzy otrzymywałyby nagrodę premiera. Oceniam, że wykonanie takiego serwisu kosztowałoby mniej niż 100,000 złotych i zajęło mniej niż trzy miesiące (łącznie z pracami prawnymi dotyczącymi przestrzegania praw autorskich do kwantów wiedzy). Do tego należałoby doliczyć około 500,000 złotych rocznie na nagrody premiera dla twórców i dystrybutorów najbardziej wartościowej wiedzy.
Po stronie kosztów mamy 500,000 złotych rocznie, po stronie zysków mamy setki milionów rocznie oraz zmianę kultury pracy w administracji publicznej, z silosowej na taką w której dominuje dzielenie się wiedzą i współpraca.
W czasach ciężkiego kryzysu i stumiliardowej dziury w finansach publicznych nie stać nas na dalsze opóźnianie oczywistych decyzji, które są dobre dla Polski. Apeluję do rządu żeby jak najszybciej stworzyć depozytariusza wiedzy w Polsce.
I am scheduled to speak at the international conference on European research that will be held in Wroclaw on 4th September 2009, see also my earlier post below. I prepared a speech inspired by the famous Sir Winston Churchill speech “Blood, sweat and tears”. My speech is here. Comments most welcome.
I was invited to deliver an opening speech at the international symposium “European Research on the Move”. The title of my speech is “Development strategies: a matter of choice”. The Symposium “is devoted to the debate on expected changes in science organization and financing, mutual relationship between national and international research policies, the issue of modern scientific research infrastructures in Europe and the institutions at which research takes place, particularly universities. Also the interplay between basic science and technological innovations, as well as potential applications will be discussed“.
I am planning to open with the following:
“European Union is in the state of war. It is a war that has begun a decade ago, new battlefields open almost every day and our armies are in retreat in most battles, on earth, in the air and in the deep waters. Our enemies mobilized unprecedented resources, their armies outnumber the Union forces, hundreds of thousands of new, well trained recruits join the enemies forces each year, while the Union pool of talent able to survive and launch a victorious strike seems more shallow than ever. Our enemies have well targeted strategy, to make their countries prosper and to deprive our children and grandchildren from their prosperous future. Our enemies follow their strategy with a great determination while we still focus on tactics, winning a battle here or there, without a grand strategy to guide us. The Union is plagued by angst and impossibilism, Union leadership is scarse, weak or non-existent, Union army morale has never been worse.
Jakiś czas temu wymyśliłem określenie na obecną politykę antykryzysową rządu – “pasażer na gapę”. Chodzi o to, że wiele krajów zwiększa wydatki budżetowe próbując podreperować koniunkturę (zastępując załamujący się popyt sektora prywatnego rosnącym popytem sektora publicznego), podczas gdy polski rząd tego nie robi, a wręcz przeciwnie ogranicza wydatki. W globalnej gospodarce, gdy na przykład rząd Niemiec zwiększa wydatki, to korzystają też inne kraje, w tym polscy producenci samochodów. Stąd analogia do pasażera na gapę, inni płacą za bilet żeby jechać, a my nie a też jedziemy. Ta strategia działa tak długo, jak długo nie pojawi się kanar, bo wtedy trzeba będzie zapłacić i za bilet i jeszcze wlepi mandat. Szansa na pojawienie się kanara rośnie wraz z długością trasy, trzymajmy zatem kciuki, żeby kryzys nie trwał za długo.
Ponieważ tamten termin się przyjął, proponuję kolejny – “złota polska dekada”. Prognozuję, że po dwuletnim okresie kryzysu, w latach 2011 -2020 nadejdzie najlepszy okres prosperity dla polskiej gospodarki w całej jej nowożytnej historii, przeciętny wzrost gospodarczy w tym okresie prawdopodobnie znacznie przekroczy 5 procent, oczywiście jeżeli globalna gospodarka wyjdzie z kryzysu, ale sądząc po skali drukowanych pieniędzy globalny wariant japoński nam nie grozi, raczej będziemy się zmagali przez kolejną dekadę z wysoką globalną inflacją.
Take a look at the following link , it describes a giant mortgage fraud scheme that led to the current financial crisis. Financial market regulators did not notice. The only regulator in the world that took action, to my knowledge, was Banking Supervision Committee which made it more difficult for Polish citizens to borrow in Swiss franks to buy houses, in anticipation of possible troubles-bubbles ahead. This decision definitely helped Poland to become star performer in the current crisis.
So what these failed regulators do these days. They consult with zombie bankers to come up with better regulation, which is likely to lead to a dead end. The best book on the financial crisis that I have read so far was Richard Bookstaber “Demon of our own design”. Richard was one of the key players behind the 1987 Black Tuesday Crash, his team created and made popular portfolio insurance. The book explains why more regulation will create more complex system and crashes will be even more likely.
We need change. In 21st century of internet we need to employ the crowdsourcing technique to prevent crises. The above link shows how the giant Madoff scheme developed in mortgages, that many people knew it was fraud, but there were no mechanisms, no incentives to reveal this information and to prevent from turning into worst crisis in a century.
Instead of new regulation, more complicated one, that is bound to fail again, we need to make sure that inside information about fraud gets to proper people, to regulators, and that there are proper incentives to act on this information.
Take a look around you. There could be Madoff schemes brewing in every country. Those who have such information and fail to act are as guilty, as those who create such schemes.
Before presenting my 2009 forecasts I will review my 2008 forecasts. They are grouped into three categories.
Good
Partly right / partly wrong
Bad
To make a long story short, Washington consensus was a set of mantra-like rules that made good economic policy in the past 20 years. Then the rules begin to change, as nicely summarized by Dani Rodrik in his 2006 paper , Good bye Washington consensus, hello Washington confusion.
The ten commandments of Washington consensus were:
1. Fiscal discipline
2. Reorientation of public expenditures
3. Tax reform
4. Financial liberalization
5. Unified and competitive exchange rates
6. Trade liberalization
7. Openness to FDI
8. Privatization
9. Deregulation
10.Secure Property Rights
First commandment was worshiped, celebrated and cherished. When an emerging market country faced financial crisis, IMF has always recommended to cut fiscal deficit by cutting spending, which often if not always led to severe recession. No wonder, if you go out today on the street in Jakarta and scream I am from IMF you will be lynched.
However, this is a distant past. IMF has just released its crisis user manual, that explains what countries should do to reduce the crisis impact on the real economy. Brief excetutive summary in below:
