“Rządy angażują się w pomoc firmom ze swoich krajów z kilku powodów. Po pierwsze, zależy im, żeby miejsca pracy powstawały w kraju, a nie za granicą. Dlatego każdej ważnej wizycie międzypaństwowej towarzyszą przedsiębiorcy, którzy przy wsparciu rządu mają większe szanse na zrealizowanie swoich celów. Dotyczy to albo kontraktów eksportowych, albo dostępu do technologii, albo zgody na przejęcie firmy w danym kraju. Jeden z byłych wysokich rangą oficerów CIA napisał kiedyś, że 75 proc. operacji Agencji za jego czasów było prowadzonych po to, by chronić interesy amerykańskiego biznesu. Jak widać, w mekce kapitalizmu podchodzą dosyć pragmatycznie do zasad wolnego rynku.”

In the recent article in Financial Times professors C.Reinhart and V.Reinhart warn that crisis is not behind us, that we are in the middle of it. The looked at financial crises in the past 200 years and found that way to often policy-makers call the crisis off way too early. A quote:

“But the bigger worry remains the assumption that dust has begun to settle; that the shock from the crisis is temporary, when it is likely to be deep and persistent. Today, as in the past, over-optimistic fiscal authorities are over-estimating tax revenues. Financial supervisors want to believe that troubled banks are temporarily illiquid, not permanently insolvent. And central bankers like Mr Bernanke may soon attempt to restore employment to unattainably high levels. If they do so, the road to recovery will be long, and the lessons of history will have been ignored once more.”

To put it really simple. Growth is likely to remain low in the coming years, tax revenues will be modest, public debt will continue to rise or will remain elevated in the best case. In such environment it is very easy to scare markets, to experience herding behaviour, so see investors flee highly indbeted markets, or banks with heavy loads of risky sovereign bonds.

This lies ahead. This is what  a history of the past 200 years teaches us. You have been warned. It is the duty of the governments to prepare national balance sheets to weather the upcoming storm. It is the duty of company management to prepare for weaker consumer spending and and temporary disruptions in credit markets.

Investors, fasten you seatbelts real tight, the next wave of volatility is coming.

We all had a pleasure to enjoy the Greenspan post-Fed book – The Age of Turbulence. After hearing Ben Bernake speak last week I have this troublesome thought, that Ben’s post-Fed book will have the following title:

“Hurricane Ben. Great turbulence that I helped to create”.

Felieton się nie ukazał    ale link jest tutaj.

Felieton jest dostępny tutaj.

Pytanie: Ile aktów prawnych ukazało się w dzienniku ustaw w latach 2005-2010?

Odpowiedź: Ponad 10,000.

Pytanie: Ilu nowych urzędników zatrudniono w latach 2005-2010?

Odpowiedź: Ponad 100,000. Tyle co liczy polska armia.

Pytanie: Jaki będzie efekt zapowiadanego przez rząd uchwalenia worka 100 ustaw na jesieni?

Wszędzie jest tak samo. Tutaj jest link o dramatycznym wzroście liczby urzędników w samorządzie w Warszawie.

Uprzejmie proszę o informację o samorządach gdzie radykalnie wzrosło zatrudnienie i gdzie tego uniknięto. A może jest gdzieś burmistrz, wójt, który(a) potrafił zredukować zatrudnienie?

Słowo innowacyjność pojawia się w dokumencie dwa razy! Tylko dwa razy! Mimo języka, który sugeruje wprowadzenie w większym stopniu zarządzania strategicznego, jednocześnie pokazuje się kontynuację polityki “rozsmarowania” środków po wszystkich celach, poniżej fragment:

“Jednocześnie, każde państwo członkowskie UE-27 powinno dokonać selekcji priorytetów, zgodnie z uwarunkowaniami terytorialnymi jego regionów. Do obowiązkowych powinny należeć te, które są najbardziej zbieżne ze strategią Europa 2020 np. w takich obszarach jak: innowacyjność, efektywność energetyczna, edukacja czy kwestie zatrudnienia i wykluczenia społecznego. Takim priorytetem jest również nowoczesna infrastruktura transportowa, czy technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) będące narzędziem realizacji celów strategii Europa 2020. Na obowiązkowe priorytety powinno się przeznaczać zdecydowaną większość środków (np. 70% alokacji).”

Czyli mamy siedem obowiązkowych priorytetów, od infrastruktury, przed edukację, po innowacyjność. Jak jest tyle bardzo szerokich priorytetów to nie ma żadnego. W budżecie zadaniowym była absurdalna liczba  ponad 40 priorytetów. A jednocześnie dokument rządowy postuluje silne połączenie środków unijnych z politykami krajowymi (wspólnota celów). To ile ma być priorytetów, 7 czy ponad 40.

Po analizie tekstu przez oprogramowanie Copernic Summarizer wyszły następujące kluczowe słowa, co dobrze oddaje ducha dokumentu: “polityka spójności, strategia, rozwój, realizacja, powinny, program, działania, fundusze, regiony, wspólnota, wszystkim”.

Ktoś nieobeznany w terminologii unijnej będzie miał problemy ze zrozumieniem o co chodzi w dokumencie, ale rząd polski w skuteczny sposób realizuje w nim jeden cel, utrzymanie wysokich transferów unijnych do Polski. Nie ma w tym nic złego, gdyby jednocześnie pokazano jakościową zmianę priorytetów, od asfaltu do innowacji.

W wywiadzie pani minister mówi że 60% środków unijnych przeznaczonych jest na innowacyjność, na konkurencyjność, na budowę kapitału społecznego. Dodam od siebie, że również na e-administrację. Po owocach ich pracy ich poznacie, jest napisane. No właśnie. Polska w dziedzinie e-administracji w latach 2008-2010 spadła o 12 pozycji w rankingu ONZ , wyprzedziły nas kraje które nie mają środków unijnych. W wielu rankingach konkurencyjności zajmujemy dalekie miejsca, liczba patentów Polaków w EPO i USPO jest śladowa, tak jak kiedyś. Miary kapitału społecznego liczone przez prof. Czapińskiego ani drgnęły, od lat leżą na dnie. Więc z jednej strony polski rząd postuluje “evidence-based policy”, a z drugiej strony efekty obecnych polityk są bardzo słabe, a wielu obszarach się cofamy (e-administracja) mimo olbrzymich pieniędzy unijnych.

Proponuję poważną debatę społeczną na temat przyszłości polityki spójności. Wiele środków unijnych jest dobrze wydawanych, w końcu będą autostrady. Ale jak pokazują komentarze na tym blogu, masa środków unijnych jest marnowana, co więcej, powstają liczne patologie, których by nie było gdyby nie środki unijne.

Proponuję, żeby przestać pisać i mówić o zarządzaniu strategicznym tylko zacząć je wdrażać w sektorze publicznym. Rozmawiałem ostatnio z wysokim funkcjonariuszem publicznym szczebla centralnego, który proponował podjęcie pewnych działań w jednym z samorządów ze ściany wschodniej. Cytuję:

- Nie będziemy tego robić, nie potrzeba.

- Ale przecież są na to pieniądze unijne  i macie to wpisane do strategii regionu.

- Tak, o nie wiedziałem.

To najlepszy komentarz do zarządzania strategicznego w funduszach unijnych.

Panią minister proszę o podanie obiektywnych danych pokazujących efekty polityki spójności (patenty, miejsce Polski w rankingach, wyniki badań ewaluacyjnych na grupach porównawczych). Tylko proszę bez kolejnych modeli makroekonomicznych, które pokażą takie wyniki jak im się każe żeby pokazały, w zależności od manipulacji kilkoma parametrami . Na razie przykłady z południowych Włoch, ze wschodnich Niemiec, i z innych części świata sugerują, że polityka spójności nie prowadzi do zmniejszeni różnic w dochodach miedzy regionami.

W ocenie realizowanej polityki spójności rzetelność powinna wygrać z polityczną poprawnością.

Ja zrobię ze wszystkich komentarzy notatkę i prześlę do minister Bieńkowskiej.

Mogę zacząć od absurdu, który obserwuję na Bielanach w Warszawie, który pokazuje jak marnujemy pieniądze unijne. Wzdłuż Podleśnej położono najpierw ścieżkę rowerową z ładnej czerwonej kostki, po roku ją zerwano i położono asfalt. Z kolei na ulicy Rajszewskiej był ładny równy asfalt. Zerwano ten asfalt i położono nowy gorszy. Jednocześnie nachylono ulicę w stronę domków jednorodzinnych i zrobiono zbyt płytki kanalik odwadniający, tak że duża ulewa kończy się zalaniem garaży i piwnic. Wydano pieniądze unijne a mieszkańcy mają duży kłopot.

Innym absurdem są strategie regionów wykonane często za duże pieniądze, które nie mają żadnego znaczenia dla faktycznie realizowanej  polityki w regionie.

Chciałem dać link do mojego wywiadu na blogu, ale zaczęły się schody, bo artykuł znikł. Przez jakiś czas wisiał na stronie bo zindeksował go Google, poniżej dowód. Tytuł był od SE.

Czyżby cenzura? W każdym razie wywiad jest dostępny tylko w wersji papierowej.

Wywiad już jest dostępny tutaj.

Ukazał się też mój wywiad w Obserwatorze finansowym NBP na temat potrzebnych reform.

Obiecałem to piszę. Na czym polega afera finansowa w finansach publicznych. Rząd planuje, że w latach 2010-2013 sprzeda majątek o wartości 55 mld złotych, można się domyśleć patrząc na spółki których to dotyczy (energetyka, finanse) że w większość sprzedadzą  inwestorom zagranicznym. OFE nie kupią nic, bo im Fedak z Rostowskim zabiorą pieniądze. W tym czasie dług publiczny wzrośnie z 680 mld złotych do ponad 900 mld złotych. Zatem zostaniemy jak gołodupcy, bez żadnych aktywów (kupi zagranica), z olbrzymimi długami. Liczba urzędników administracji publicznej zbliży się do 500 tysięcy(w 1990 roku było 159 tysięcy), a na skutek działania reguły wydatkowej Rostowskiego udział wydatków sztywnych w budżecie sięgnie 90 procent.Więc jakiekolwiek oszczędności bez zmiany ustaw w być może nawet konstytucji (prawa nabyte) będą niemożliwe.

W mediach dyskutujemy o “ważnych” sprawach o krzyżu, o tablicy. A takim drobiazgiem jak powyżej to nikt się nie zajmuje. Powtórzę, bo warto. W dobrze rządzonym kraju, jak sprzedaje się majątek, to jednocześnie kraj się oddłuża, zmniejsza zadłużenie. A w Polsce sprzedamy majątek, i zostaniemy z długiem, który będzie bliski biliona złotych.

Były różne afery: alkoholowa, FOZZ, paliwowa, hazardowa. Ale tam chodziło o jakieś kilkaset milionów złotych, no może miliard. Teraz chodzi o to, że kraj zostanie bez aktywów, z olbrzymimi długami, które w ciągu czterech lat przyrosną o 350 miliardów złotych. Poprzednie afery kończyły się niewielkim uderzeniem w przeciętnego podatnika. Ale opisywana przez mnie “afera” w cudzysłowiu, bo nikt przecież prawa nie łamie, może kosztować Polaków setki miliardów złotych. A na koniec, jak już nikt nie będzie chciał kupować naszych obligacji, to wtedy znacjonalizują OFE, jak w Argentynie, i każą kupować obligacje rządu.

Jednak najbardziej absurdalne jest to, że taki scenariusz wynika z oficjalnych dokumentów rządowych. Wieloletni Plan Finansowy Państwa mówi wprost, że sprzedamy wszystko co się da, i zadłużymy się na dodatkowe 350 mld złotych do 2013 roku (mówiąc językiem technicznym, finansowym, aktywa netto sektora finansów publicznych zmaleją o ponad 400 mld złotych). Oficjalny dokument MPiPS zabiera nasze składki z OFE, żeby topić je w gigantycznej dziurze budżetowej.

Jeszcze jest czas żeby się opamiętać i robić reformy.

Nowe: kryzys zadłużenia się nasila. Według De Zeit i Financial Times, Eurostat podjął decyzję, że zadłużenie państwowych banków musi być doliczane do długu publicznego, co w przypadku Niemiec, które znacjonalizowały WestLB i Hypo Real Estate może znaczać znaczny wzrost długu publicznego. Ciekawe czy będzie to dotyczyło również innych krajów, bo wtedy dłyg publiczny Wielkiej Brytanii znacznie wzrośnie. A jakby zgodnie z tą metodologią doliczyć do federalnego długu publicznego USA (teraz 13 bilionów dolarów) Fanny Mae i Freddie Mac (6 bilionów) to dług skoczyłby do 140% PKB i żegnaj ratingu AAA.

Idą ciekawe czasy.